Lutomiersk — 25 km na wschód od Sieradza, 20 km na zachód od Pabianic — to jedna z najstarszych miejscowości w regionie łódzkim. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1219 r. Mało kto wie, że zachowały się tu trzy wyjątkowe zabytki, których nie znajdziecie nigdzie indziej w okolicy.

⛪ Kościół Najświętszej Maryi Panny

Murowany kościół wzniesiono na początku XIII w. Portal romański w południowej ścianie — z charakterystycznymi półokrągłymi łukami i ornamentyką z liści akantu — to jeden z najstarszych zachowanych portali romańskich w środkowej Polsce.

• Wiek: ok. 1230–1250 r.
• Materiał: piaskowiec wapienny
• Stan: oryginalny (nie odbudowany)
• Wnętrze: gotyckie sklepienie żebrowe z XV w.

🏰 Grodzisko

500 m od kościoła, nad doliną rzeki Ner, leży średniowieczne grodzisko. Pozostały:

• Wały ziemne (wysokość 4–6 m)
• Fosa (częściowo wypełniona wodą)
• Plateau wewnętrzne 80×60 m
• Datowanie archeologiczne: X–XII w.

Według badań Uniwersytetu Łódzkiego (1972, 1996) grodzisko było ośrodkiem władzy lokalnej wczesnopiastowskich kasztelanów.

🌉 Stary rynek

Lutomiersk zachował średniowieczny układ urbanistyczny z charakterystycznym kwadratowym rynkiem (60×60 m). Wiele kamienic z XVII–XIX w. Najstarszy budynek mieszkalny pochodzi z 1731 r. (ul. Targowa 8).

🎟️ Praktyczne info

• Adres: Lutomiersk, woj. łódzkie
• Kościół: godziny otwarcia poza nabożeństwami (najlepiej skontaktować się z parafią)
• Grodzisko: dostępne cały rok, wstęp bezpłatny
• Czas zwiedzania: 2–3 godziny (kościół + grodzisko + rynek)
• Parking: bezpłatny przy rynku

💡 Tip

Po zwiedzaniu polecamy obiad w karczmie "Pod Klonem" przy rynku — kuchnia regionalna (pierogi z kaszą, żurek na zakwasie, kompot z owoców jeżyn). Cena obiadu 35–45 zł.

---

📍 Część cyklu "Czego nie wiecie o naszej ziemi" — sąsiedztwo Powiatu Sieradzkiego.